Historie

Na de restauratie van de Sint-Maartenskerk in 1985 vormde een groep enthousiaste vrijwilligers de Stichting Muziek in de Sint Maarten, die sinds januari 2017 Stichting Matthäus Passion Zaltbommel heet. Al ruim dertig jaar zet deze Stichting zich inmiddels in om rond de Paastijd, op Palmzaterdag, het schitterende oratorium van Johann Sebastian Bach (1685-1750) in Zaltbommel te laten klinken. De geschiedenis van de Matthäus Passion in Zaltbommel gaat echter veel verder terug.

“Hoe ’t ook in Europa moge gaan in de bedreiging met de ondergang, een cultuur die de Matthäus Passion voortbracht, zal daarom reeds reden van bestaan hebben.”

Een citaat van ‘een der groote bladen’ uit 1936, de vooroorlogse crisistijd. De Bommelse burgemeester Cambier van Nooten was toen maar wat trots dat de ‘schitterend geslaagde’ uitvoering van de Matthäus Passion op 31 maart 1936 in Zaltbommel nationale en internationale belangstelling had getrokken. Het was een uitvoering ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van het Koninklijk Zalt-Bommelsch Mannenkoor. Dirigent Frans van Amelsfoort maakte zijn droom waar om samen met zijn jubilerende mannenkoor, dameskoor Excelsior en een jongenskoor gevormd door de plaatselijke hoofdonderwijzer Th. van Rijen de magistrale passiemuziek van Bach in de Bommelse Sint-Maartenskerk uit te voeren. De 250 koorzangers stonden op een podium dat gebouwd was op biertonnen van de Bommelse brouwerij Van Mourik en planken die beschikbaar waren gesteld door de Houttuin. De eerste uitvoering van de Matthäus Passion bleek een weergaloos succes en ook in de jaren daarna trok de Matthäus Passion vele duizenden bezoekers naar Zaltbommel. Er stopten extra treinen en met bussen vol kwamen Matthäus Passionliefhebbers uit binnen- en buitenland naar Zaltbommel. Zaltbommel kreeg jarenlang de eretitel ‘het Naarden van het Zuiden’ toegedicht. De concurrentie nam echter toe en door steeds hoger wordende kosten en door afnemende belangstelling zag Zaltbommel zich in 1964 genoodzaakt te stoppen met de uitvoering van de Matthäus Passion.

In 1984 nam de Zaltbommelse dierenarts Sjef de Schutter, samen met enkele Rotaryleden, het initiatief de oude traditie weer op te pakken. Zaltbommel moest weer het Naarden van het Zuiden worden. Hij richtte samen met Theo Tijssen, Willem de Bruijn, Albert Kloezen en Lucas van Dijck de Stichting op. De afronding van de grootscheepse restauratie van de Sint-Maartenskerk in 1985 was hèt moment om de veelomvattende uitvoering van de Matthäus Passion weer in de Sint Maarten te krijgen. Die eerste uitvoering van de Matthäus Passion vond plaats in een uitverkochte kerk op 27 maart 1986. Uitvoerenden waren het Brabants Orkest, het Philips Philharmonisch Koor en het Tivoli Kinderkoor. Inmiddels zijn de uitvoeringen van de Matthäus Passion in de Sint-Maartenskerk een jarenlange traditie en is Zaltbommel weer ‘het Naarden van het Zuiden’ geworden. Het lukt de Stichting al ruim 30 jaar om voldoende financiële middelen bijeen te brengen voor deze grootse uitvoering met dirigent, koor, orkest en solisten. Een veelomvattende klus, maar het geeft veel voldoening deze schitterende culturele traditie in Zaltbommel in stand te houden. “In zo’n prachtige kerk als de Sint-Maarten en in zo’n karakteristieke plaats als Zaltbommel moet de Matthäus Passion blijven klinken”, is ook de mening van het huidige bestuur.